czwartek, 29 stycznia 2015

"ROK W ROZMOWIE. PISARZE KRYTYCZNYM OKIEM" - Wywiady Jarosława Czechowicza




CZŁOWIEK W PISARZU 

„Sztuka rozmowy, tak jak sztuka czytania, polega na współtworzeniu. Pytania i odpowiedzi, komentarze i riposty – wszystko to składa się na nowy tekst, którego żaden z uczestników dysputy nie jest wyłącznym autorem. A jednak to stawiający pytania ma najtrudniejsze zadanie” – Alberto Manguel

Jednym z zadań literatury jest objaśnianie otaczającej rzeczywistości. Po co rozmawiać z pisarzami, skoro swoje credo i poglądy zawarli w twórczości? Ponieważ tworząc, poddają analizie nie tylko świat zewnętrzny, dokonują też podróży w głąb siebie i własnej duszy. Po to, by „odczytać” książkę, trzeba zrozumieć przesłanie. Docieramy do sedna, gdy pojmiemy intencje autora. Wywiad zatem pozwala zbliżyć się do „człowieka” w pisarzu, zrozumieć jego motywy, a tym samym wejść głębiej w literaturę.

We wrześniu 2014 roku ukazała się książka, która jest zapisem kilkunastu wywiadów z polskimi pisarzami. Inicjatorem rozmów jest znany z dociekliwych i nieszablonowych recenzji i omówień krytycznych autor bloga literackiego „Krytycznym okiem”. Jego rozmówcami są: Kaja Malanowska, Remigiusz Grzela, Piotr Czerwiński, Dawid Kornaga, Marta Syrwid, Grzegorz Kozera, Jacek Wangin, Joanna Bator, Justyna Bargielska, Katarzyna Bonda, Ignacy Karpowicz, Anna Janko i Inga Iwasiów. Wywiady zostały wcześniej opublikowane na blogu (poza jedną, najważniejszą dla autora). Rok w rozmowie… to kilkanaście ciekawych spotkań. To świat przeżywany na trzynaście różnych sposobów, prezentowany przez nietuzinkowe i niebanalne osobistości. To także inspiracje książkowe – kilkanaście propozycji na każdy z dwunastu miesięcy najbliższego roku.

Rozmówcy Czechowicza są wielobarwni, często skrajnie różni. Jedni dopiero zaczynają literacką przygodę i poszukują swej drogi, inni mają imponujący dorobek. Jedni są otwarci, chętnie opowiadają o sobie, inni zgadzają się uchylić drzwi do swej prywatności zaledwie odrobinę. Piszą w różnych formach i w odmienny sposób. Jedni tworzą w zaciszu gabinetu, potrzebują izolacji i odpowiedniej scenerii. Dla innych warsztatem pracy jest samo życie, więc rzucają się na nie zachłannie, zdobywają doświadczenie eksperymentując, intensyfikując bodźce. Żyją tak, by ich nic nie ominęło… Mówią o swych inspiracjach, literackich wzorach, pasjach, blogach, o podróżach bądź emigracji, o niezbędnych zmianach w życiu, frustracjach i depresjach, wreszcie o własnej twórczości i o cenie, jaką się płaci za popularność. Czechowicz pozwala swym „gościom” narzucać ton, więc rozmowy są żywiołowe bądź melancholijne, smutne, gorzkie, a nawet cierpkie. Mimo tej rozmaitości, wywiady umieszczone w zbiorku stanowią w pewnym sensie całość, gdyż ich powstaniu przeświecała wspólna myśl. Zostały przeprowadzone, by ukazać system wartości twórców i wysondować, co nadaje ich życiu sens.

Na co możemy liczyć sięgając po książkę? Z pewnością dokonamy kilku ciekawych odkryć. Poznamy sylwetki twórców, z którymi nie mieliśmy dotychczas okazji się zetknąć albo pozbędziemy się paru stereotypów. Przekonamy się, że twórcy znani ze skłonności do emocjonalnego ekshibicjonizmu wbrew pozorom nie są skłonni odpowiadać na wszystkie pytania. Poznamy diagnozę polskiej literatury. Możemy też przyjrzeć się Jarosławowi Czechowiczowi w zupełnie nowej dla niego roli, podczas rozmów prowadzonych z prawdziwie dziennikarskim zacięciem. Jest taktowny i rzetelnie przygotowany. Potrafi cierpliwie krążyć wokół tematu, a jeśli nie otrzymuje odpowiedzi, dociera do sedna w inny sposób. „Podpuszcza”, gdy trzeba, ale nie jest prowokacyjny. Przede wszystkim zaś nie angażuje czasu pisarzy, by pytać o banalne i powierzchowne sprawy.


Recenzja została opublikowana w FA 01/2015


***


Akademicka Oficyna Wydawnicza i czasopismo FORUM AKADEMICKIE


18 komentarzy:

  1. Już od czasu premiery jestem bardzo ciekawa tej książki, tych rozmów. Szczególnie Karpowicza. Jeśli tylko znajdzie się okazja, to na pewno nie wzgardzę lekturą :)

    OdpowiedzUsuń
  2. Ta książka to świetny przykład na to, że warto realizować swoje pasje. Przy okazji ośmielę się dodać, że wywiady prezentowane na łamach Twojego bloga prezentują się równie ciekawe, więc może szczęście uśmiechnie się także do Ciebie i Ty również doczekasz się książkowego wydania swoich najlepszych rozmów z autorami. Szczerze Ci tego życzę :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ten komentarz został usunięty przez autora.

      Usuń
    2. Bardzo Ci dziękuję, Ambrose. Chociaż wiem, że to nobilitujący, a jednocześnie niezasłużony komplement... Bardzo się jednak cieszę, że ktoś jeszcze pamięta te rozmowy :) :)

      Usuń
  3. Czasami zamiast czytać kolejną powieść, opowiadanie etc., warto poczytać o literaturze w ogóle, o jej twórcach. Sądząc po Twojej recenzji, ta książka świetnie się do tego nadaje.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W zasadzie nie rozdzielam książek na gatunki w ten sposób... Powieść, zbiór opowiadań czy antologia wywiadów, to tylko nazwy formalne. Dla mnie każda książka jest formą rozmowy z autorem. Wymiany myśli... Bardzo lubię wywiady, bo mogę wtedy skonfrontować to, co sobie wydumałam :)

      Usuń
  4. Takie książkowe wydanie rozmów z autorami to świetny pomysł. Z chęcią przeczytam.

    OdpowiedzUsuń
  5. Czytałam ostatnio wywiady z pisarzami Marcina Wilka - "W biegu... Książka podróżna". Jakoś niechętna byłam tej książce, a tak mnie zaciekawiła i wciągnęła, że hej! Podejrzewam, że "Rok w rozmowie" czytałoby mi się równie świetnie, znam niektóre z tych wywiadów, czytałam na blogu. Może się skuszę. A przy okazji - wspaniała recenzja, zawarłaś samo sedno i pięknie to ujęłaś językowo.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję :) :) Kiedyś przeczytałam książkę "Cmono. Rozmowy z pisarzami" Grzegorza Jankowicza i zachwyciło mnie to, że antologię wywiadów można "ułożyć" w taki sposób, że dodatkowo opowiada jeszcze jakąś historię, jest opowieścią o czymś. Dlatego chętnie sięgam po zbiory rozmów. Może dlatego (mimo, iż autor wywiadów mityguje się, że nie układał rozmów według wspólnego wzoru) - udało mi się w nich uchwycić coś co z nich uczyniło całość :)

      Usuń
  6. Pięknie to napisałaś Olu. Sama kwintesencja. A książka warta czytania, wiem, bo czytałam.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję, Magdo:). Dobrze wiesz, że od początku interesowała mnie ta pozycja, tym bardziej po Twojej recenzji. Przyznaję, że wystawienie opinii książce, która porusza tyle wątków wcale nie jest prosta. Tym bardziej, że dyscyplinował mnie tym razem strażnik w postaci konkretnej ilości znaków, których nie mogłam przekroczyć;)

      Usuń
    2. Wiem Olu, wiem :) Od razu miałaś na nią ochotę.
      Ach, ograniczenia liczby znaków są straszne! Nie można sobie popuścić wodzów fantazji, rozpisać się, pozachwycać, poprzynudzać (to do mnie) :D

      Usuń
    3. Z ostatnim stwierdzeniem nie mogę się zgodzić. I to wcale nie przez grzeczność;)

      Usuń
  7. Fajny pomysł z opublikowaniem wywiadów z autorami w formie książki. Z przyjemnością zapoznam się z tą publikacją, aby dowiedzieć się czegoś więcej o życiu i twórczości danego pisarza.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Opublikowanie wywiadów w tym przypadku, to całkiem naturalny i oczywisty krok:)

      Usuń
  8. Czytam recenzje Jarosława Czechowicza. Są wyjątkowe. Imponujące. "Rok w rozmowie"- ten zbiór wywiadów też zwrócił moją uwagę i chciałabym sprawić sobie taki prezent. Wywiad, rozmowa z pisarzem, to taka subtelna nić, po której możemy dostać się do jego wnętrza. Ta recenzja mnie w tym utwierdziła i jeszcze bardziej zachęciła do posiadania tych "Rozmów" :)

    OdpowiedzUsuń
  9. Znakomita recenzja! Taką literaturę aż chce się czytać. :))

    OdpowiedzUsuń
  10. wiesz ja jakoś nie sięgam po taką lekturę, ale Twoja recenzja, to podsumowanie ukazanie jak prowadzone są wywiady strasznie zachęcają ;)

    OdpowiedzUsuń